Fosfaatrechten

19-09-2018

Het dossier fosfaatrechten loopt inmiddels al weer ruim 3 jaar. Begin juli 2015 kwam de eerste informatie naar buiten met bekendmaking van de peildatum van 2 juli 2015. In de daarop volgende jaren hebben vele onderwerpen de revue gepasseerd: het fosfaatreductieplan, fosfaatrechten en vleesvee, fosfaatrechten en pacht, staatssteun, knelgevallen, starters, de individuele disproportionele last, ontneming van eigendom, afroming etc.. Een aantal van de actuele onderwerpen zullen we hieronder nader bespreken.

Fosfaatreductieplan

Op 21 augustus 2018 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) uitspraak gedaan over een aantal beroepszaken met betrekking tot het fosfaatreductieplan. In algemene zin heeft de rechter geoordeeld dat het fosfaatreductieplan niet in strijd is met het eigendomsrecht en de regeling derhalve legitiem is. Het CBb oordeelde wel dat RVO in individuele gevallen niet zorgvuldig genoeg getoetst heeft of er sprake is van een individuele disproportionele last (IDL).

Het is aan de veehouder om bewijs te leveren dat hij ‘in bijzondere mate’ getroffen wordt door het fosfaatreductieplan. Het gaat dan om inzicht in onder andere de vermogenspositie, financieringspositie en eventuele vervangende activiteiten. RVO zal hiertoe een beleidskader moeten opstellen welke op korte termijn wordt verwacht. RVO heeft inmiddels aangegeven dat het onder andere zal gaan om een rapport van de bank en een accountantsverklaring die een unieke gebeurtenis buiten de invloedssfeer van de ondernemer onderbouwt.

Fosfaatrechtenstelsel

Op 26 september 2018 zal het CBb een aantal beroepszaken behandelen over het fosfaatrechtenstelsel. Deze zogenaamde proefrechtszaken moeten een eerste indruk geven over de rechtmatigheid van het fosfaatrechtenstelsel en de beoordelingen op de bezwaren door RVO. Uitspraak hierop volgt in beginsel binnen 6 weken na 26 september. In de kamerbrief van 14 september 2018 gaf minister Schouten aan dat er thans 6.795 bezwaren waren ingediend waarvan circa de helft is afgehandeld. Er is dus nog veel werk te doen voor de juristen van RVO en waarschijnlijk in veel gevallen ook voor het CBb.

Fosfaatrechten en vleesvee

Medio juli 2018 maakte het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) bekend dat er eindelijk duidelijkheid komt over de positie van ‘jongvee voor vleesvee’. Enerzijds is bekend gemaakt dat voor vrouwelijk jongvee van vleesvee dat later niet zelf zal afkalven geen fosfaatrechten nodig zijn. Anderzijds komt er een vrijstellingsregeling voor zoogkoeienhouders die vrouwelijk jongvee voor vleesvee aanhouden die later zullen afkalven.

Op dit moment ligt deze vrijstellingsregeling in Europa ter inzage en vanaf half oktober tot 1 november 2018 zullen zoogkoeienhouders deze vrijstelling kunnen aanvragen bij RVO. Voorwaarden voor zoogkoeienhouders die vrijstelling willen voor de fosfaatrechten zijn onder andere dat geen jongvee voor de melkveehouderij mag worden gehouden. Ook zal de zoogkoeienhouder zijn ontvangen fosfaatrechten moeten inleveren.

We merken dat RVO thans nog aan meerdere zoogkoeienhouders fosfaatrechten moet gaan toekennen. Ook komen we beschikkingen tegen van (gedeeltelijke) intrekking van fosfaatrechten. Daarnaast worden overdrachten van rechten, die worden verkocht door vleesveehouders, tijdelijk geblokkeerd of nader onderzocht. Er liggen nog vele overdrachten uit februari 2018 te wachten op groen licht en/of een beoordeling bij RVO. Het is voor zowel vleesveehouder als kopend melkveehouder zaak om scherp te zijn op de afhandeling van RVO om ongewenste gevolgen te voorkomen.

Huurkoop, lease  en afroming van fosfaatrechten

In de kamerbrief van 14 september 2018 is door de minister tevens aangegeven dat ze geen gevolg kan geven aan de motie Geurts en Lodders om het mogelijk te maken 10% van de in bezit zijnde fosfaatrechten te huren/verhuren zonder afroming. Dat betekent dat ook bij lease (buiten de familie) de 10% afroming stand zal houden.

We merken dat er in enkele gevallen middels huurkoop rechten worden overgedragen. Deze constructie kan voordelen hebben voor zowel koper als verkoper. Koper doet aan spreiding van de investering en verkoper aan spreiding van inkomsten. Zowel uit liquiditeitsoogpunt als fiscaal oogpunt kan een dergelijke constructie voordelen bieden.

De minister heeft eveneens aangegeven dat ze hoopt op 1 november 2018 een openstelling van de fosfaatbank kan plaatsvinden. Beoordeling vindt dan begin 2019 plaats en de ontheffingen/rechten zullen per 1 januari 2019 benut kunnen worden. De minister geeft aan dat de fosfaatbank bedoeld is voor (jonge) grondgebonden melkveehouders.

Samengevat

Voor bijna elke melkvee- of vleesveehouder zijn er nog open eindjes aan het fosfaatrechtenstelsel. Soms door nog lopende procedures, soms door het hopen op de fosfaatbank en soms door koop en/of lease van rechten. Daarnaast blijft het natuurlijk zaak om te zorgen dat de individuele rundveehouder binnen haar eigen fosfaatplafond blijft. Nog niet elke rundveehouder heeft hier voldoende zicht op. We willen dan ook een ieder aanraden om scherp en zorgvuldig de eigen situatie in het oog te houden.