Handhaving stoppersregeling en kansen

3-02-2020

Het gebeurt niet vaak dat de woorden handhaving en kansen binnen dezelfde titel voorkomen. Toch is het niet zo vreemd. Immers we kennen allemaal wel het gezegde ‘van de nood een deugd maken’.

Van een nood

De stoppersregeling varkens- en pluimveehouderij liep tot 31 december 2019. We hebben ondertussen gemerkt dat handhavers van de omgevingsdiensten actief op pad zijn gegaan bij boeren om na te gaan of de  betreffende bedrijfstak – meestal gaat het om varkens – ondertussen beëindigd is. We vernemen daarover inmiddels diverse geluiden. In verscheidene gevallen is de varkenstak daadwerkelijk beëindigd. In sommige gevallen zit er nog varkensmest in de put. In andere gevallen zijn er nog varkens. Soms rapporteren de handhavers dat er sprake is van een economisch delict, dat een vervolg gaat krijgen. Her en der zijn er levendige gesprekken tussen boer en handhaver.

Er zijn omgevingsdiensten die tijdens het handhavingsbezoek een formulier meenemen voor het ter plekke invullen van de intrekking van de varkensvergunning. Formeel kan dat. De vraag is echter  wel of dit zowel voor de landbouwer als voor de gemeente verstandig is om zo kort door de bocht te handelen. We doelen op het volgende. De afgelopen jaren heeft geleerd dat op menig erf de vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) financieel een blok aan het been is. Wie betaalt bijvoorbeeld de kosten van de asbestsanering? Nu we ondertussen weten dat extern salderen van ammoniakrechten weer van stal gehaald wordt, zullen deze ammoniakrechten geld waard zijn in het kader van de Wet natuurbescherming. Dat is interessant voor de veehouder die komende tijd een schuur heeft die hij moet saneren. Het is ook interessant voor de gemeente, omdat op deze wijze middelen beschikbaar komen voor het saneren van asbest.

Een deugd maken

Waar doelen we hier in feite op? Het is goed om even stil te staan bij het gegeven dat door de afloop van de stoppersregeling er handhavers van de omgevingsdienst komen om een controle uit te voeren. In zo’n omstandigheid is goed om even na te denken hoe je deze omstandigheden het best kunt benutten (een deugd maken). De praktijk leert ons dat er vaak meerdere opties zijn. Denk bijvoorbeeld aan het omzetten naar een andere bedrijfstak zoals rundvee of biologische varkens. In een ander geval zal bedrijfsbeëindiging meer passend zijn. In sommige gevallen kan het interessant zijn om het fiscale instrument rangschikking Natuurschoonwet in te zetten; in het kader van vermogensoverdracht binnen families kunnen we hier mooie dingen mee doen. Maar ook opties als ombouw naar een kantoor of vakantieappartementen in de vorm van een boerderijschuur zijn te overwegen.

Samen met erfcoaches, banken, accountants, makelaars en andere erfbetreders zetten wij ons in om de kansen voor bewoners en ondernemers zo goed mogelijk te benutten. Het intrekken of wijzigen van de vergunning is dan niet meer de belangrijkste stap, maar het afwegen van de mogelijkheden. Intrekken of wijzigen van de vergunning is daar slechts een gevolg van.